سيدى على كاتبى ( مترجم : محمود تفضلى و على گنجه لى )

15

مرآت الممالك ( سفرنامه اى به خليج فارس ، هند ، ما وراء النهر وايران ) ( فارسى )

بازگردد . چون شهرت يافته بود كه پيرى رئيس در اين مأموريت جنگى ثروت و غنايم هنگفتى بچنگ آورده است بخاطر عدم موفقيتش در برابر پرتغاليان بفرمان سلطان او را اعدام كردند و تمام ثروتش هم ضبط شد . ( سال 959 هجرى ) پيرى رئيس در فنون جغرافيا و دريانوردى استاد بود ، كتابى از او باقيست كه نقشه‌هاى دريائى جالبى دارد و امروز هم از نظر تاريخ دريانوردى با ارزش است . پس از اعدام « پيرى رئيس » مقام او به « مراد رئيس » داده شد و او مأموريت يافت از ناوگانى كه پيرى رئيس به بصره برده بود چند كشتى را در همانجا بگذارد . اما قسمت عمدهء آن را به پايگاه دريائى سوئز بازگرداند . مراد رئيس در راه بازگشت از بصره به مصر در حوالى جزيره‌هاى هرمز و هنگام با نيروهاى دريائى پرتغال مواجه گشت و در جنگى سخت كه ميان ايشان درگرفت قسمتى از كشتيهايش از دست رفت و آسيب ديد و دو تن از فرماندهانش و جمعى از سپاهيانش كشته شدند و خودش ناچار با باقيماندهء كشتىها و نيروهايش به بصره بازگشت و بخاطر اين شكست از مقام خويش معزول شد . سيدى على رئيس ، نويسندهء مرآت الممالك سلطان سليمان كه از فكر بيرون راندن پرتغاليان از خليج فارس و درياى عمان و اقيانوس هند بيرون نرفته بود وقتى خبر شكست مراد -